Ziek als zzp’er? Zo voorkom je dat je ook financieel omvalt

Morgen word je ziek. Niet een weekje verkouden, maar echt uitgevallen. Door een burn-out, een hernia of een ongeluk. Je facturen staan klaar, maar je kunt ze niet versturen.

Voor iemand in loondienst loopt het salaris meestal door. Voor jou als zzp’er niet. Je hebt geen loondoorbetaling, geen werkgeversuitkering en geen automatisch vangnet. Wat overblijft, is stilstaande omzet terwijl je vaste lasten gewoon doorgaan.

In dit artikel lees je wat je als zelfstandige nu al concreet kunt doen om te voorkomen dat ziekte ook een financieel probleem wordt.

Wat kost ziek zijn als zzp’er echt?

Zes maanden niet werken klinkt misschien als een extreem scenario, maar bij burn-outs, fysieke klachten of herstel na een ongeluk is langdurige uitval helemaal niet uitzonderlijk.

Heb je vaste lasten van 2.000 euro per maand? Dan heb je bij zes maanden uitval al 12.000 euro nodig. Denk aan huur of hypotheek, zorgverzekering, boodschappen, zakelijke abonnementen en andere kosten die gewoon doorlopen.

Val je een jaar uit? Dan loopt dat bedrag op naar 24.000 euro. De meeste zelfstandigen hebben zo’n bedrag niet direct beschikbaar als vrije buffer.

Waarom de Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen belangrijk is?

De Wet BAZ, de Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen, is bedoeld als verplicht basisvangnet voor zelfstandigen. Dat klinkt positief, maar de regeling lost niet automatisch elk inkomensprobleem bij ziekte op.

De BAZ biedt vooral een bodem. Het is geen volledige vervanging van je huidige inkomen en ook geen oplossing voor de eerste periode waarin je ziek bent.

De premie voor de BAZ kan hoger uitvallen dan je verwacht

De premie bedraagt naar verwachting 5,4 procent van je winst uit onderneming. Daarbij wordt gekeken naar de winstgrondslag die voor de regeling geldt. Daardoor kan de premie voor veel zelfstandigen fors aanvoelen, zeker wanneer zij dachten dat de verplichte verzekering automatisch goedkoop zou zijn.

De wachttijd van twee jaar is het grootste risico

Het belangrijkste punt is de wachttijd. De BAZ-uitkering gaat pas in na 104 weken arbeidsongeschiktheid. Dat betekent dat je de eerste twee jaar zelf moet overbruggen.

Die periode moet je opvangen met spaargeld, inkomen van een partner, een broodfonds of een private arbeidsongeschiktheidsverzekering die eerder uitkeert. Zonder voorbereiding is twee jaar inkomensverlies voor veel zzp’ers simpelweg niet haalbaar.

De maximale uitkering ligt op minimumloonniveau

Ook als je recht krijgt op een BAZ-uitkering, is de dekking beperkt. De uitkering bedraagt maximaal het wettelijk minimumloon. Verdien je normaal meer dan dat? Dan dekt de regeling maar een deel van je inkomensverlies.

Daar komt bij dat er niet alleen wordt gekeken naar je eigen beroep. Er wordt beoordeeld of je nog in staat bent om ander gangbaar werk te doen. Daardoor kan het gebeuren dat je voor je eigen vak niet meer inzetbaar bent, maar toch geen of minder recht hebt op een uitkering.

Hoe voorkom je financiële problemen bij ziekte als zzp’er?

Je hoeft niet te wachten tot de wet definitief ingaat of tot je klachten krijgt. Juist nu kun je al maatregelen nemen om je financiële risico kleiner te maken.

Bereken eerst je minimale maandlasten

Begin met het berekenen van je vaste lasten. Zet alles op een rij wat je minimaal nodig hebt om privé en zakelijk te blijven draaien. Denk aan wonen, verzekeringen, boodschappen, abonnementen, boekhouding, software en andere zakelijke verplichtingen.

Dit bedrag is je minimale maandelijkse overlevingsbedrag. Weet je dit getal? Dan weet je ook hoeveel buffer je nodig hebt om een periode zonder inkomen te overbruggen.

Vergelijk een private AOV met de verplichte regeling

Een private arbeidsongeschiktheidsverzekering kan eerder uitkeren, beter aansluiten op je eigen beroep en een hogere dekking bieden dan de publieke basisregeling. Voor gezonde zzp’ers in een kantoorberoep kan een private AOV in sommige gevallen bovendien aantrekkelijker zijn dan de verplichte basisverzekering.

Wie op tijd een passende private polis afsluit, kan mogelijk gebruikmaken van overgangsrecht of een opt-out wanneer de regeling definitief wordt ingevoerd. Daarom is het verstandig om nu al een onafhankelijke vergelijking te maken.

Je kunt hiervoor een onafhankelijke AOV-vergelijking aanvragen via AOVKompas.nl. Zo zie je op basis van je beroep, inkomen en gewenste dekking welke oplossing het beste bij jouw situatie past.

Wacht niet tot je gezondheidsklachten hebt

Hoe jonger en gezonder je bent bij het afsluiten van een AOV, hoe groter de kans op acceptatie en hoe kleiner de kans op uitsluitingen. Zodra je klachten hebt of al bent uitgevallen, wordt afsluiten vaak moeilijker, duurder of zelfs onmogelijk.

Het beste moment om je opties te bekijken is daarom voordat er iets aan de hand is.

Wat kun je doen als je bent afgewezen voor een AOV?

Een afwijzing door een verzekeraar betekent niet altijd dat je geen enkele optie meer hebt. Er zijn verschillende routes die alsnog voor een vorm van bescherming kunnen zorgen.

AOV met uitsluitingsclausule

Soms kun je alsnog worden geaccepteerd, maar met een uitsluiting voor een bestaande aandoening. Je bent dan niet verzekerd voor uitval door die specifieke klacht, maar mogelijk wel voor andere oorzaken van arbeidsongeschiktheid.

Broodfonds als alternatief vangnet

Een broodfonds is een collectieve regeling waarbij zelfstandigen elkaar financieel ondersteunen bij ziekte. Er is meestal geen medische keuring, maar de uitkering is beperkt en niet hetzelfde als een verzekerde AOV.

BAZ als toegankelijk basisvangnet

De publieke BAZ-regeling geldt straks zonder medische keuring. Voor zelfstandigen met een medisch verleden kan dit daardoor een belangrijk vangnet zijn, ook al zijn de wachttijd en maximale uitkering beperkt.

Ben je eerder afgewezen of twijfel je welke route haalbaar is? Dan kun je jouw situatie laten beoordelen en de alternatieven bij een medische afwijzing bekijken via AOVKompas.nl.

Waarom je vandaag al moet beginnen?

Langdurig ziek worden overkomt meer zelfstandigen dan veel zzp’ers denken. De overheid werkt aan een basisvangnet, maar dat vangnet heeft een wachttijd van twee jaar en een uitkeringsplafond op minimumloonniveau.

Wie zelf op tijd actie onderneemt, heeft meer keuze, betere dekking en eerder zekerheid. Dat verschil merk je vooral op het moment dat je gezondheid tijdelijk of langdurig wegvalt.