Het oogje op de ritsschuiver moet nog heel zijn
Het lipje zit niet vast aan de tanden van de rits, maar aan het kleine metalen of kunststof deel dat over de tanden schuift: de ritsschuiver. Boven of onder aan deze schuiver zit meestal een opening waaraan het lipje hangt. Is alleen het lipje afgebroken of kwijt, terwijl die opening intact is, dan kun je eenvoudig een nieuw lipje bevestigen.
Kijk wel even goed naar de schuiver. Een scheur, verbogen rand of ontbrekend oogje is iets anders dan een kapot lipje. Een nieuw hangertje lost dan het probleem niet op: de schuiver kan losraken, de rits kan steeds openspringen of hij loopt vast. Bij een jas, tas of broek die verder nog goed is, kan een kleermaker of reparatiewinkel vaak een passende nieuwe schuiver plaatsen.
Kies een lipje dat past bij kleding, tas of tent
Een vervanglipje hoeft niet precies hetzelfde te zijn als het oorspronkelijke exemplaar. Het moet vooral stevig genoeg zijn en makkelijk door de opening van de schuiver passen. In een naai- of fourniturenwinkel zijn losse ritslipjes verkrijgbaar. Er zijn ook universele reparatielipjes met een klein haakje of kliksluiting.
- Voor een jas of vest: kies een plat metalen of kunststof lipje dat prettig tussen duim en wijsvinger ligt.
- Voor een broek: neem een klein, vlak lipje. Een grote ring kan tijdens het zitten onhandig zijn.
- Voor een tas: mag het lipje wat groter en steviger zijn, zeker bij een zware tas.
- Voor een koffer of tent: is een koordlipje vaak prettig, omdat je het ook met koude of natte handen goed vastpakt.
Een kleine metalen sleutelring kan eveneens werken, mits hij niet te dik is voor het oogje. Een ring met een doorsnee van ongeveer één tot twee centimeter is meestal handzamer dan een grote sleutelbosring. Vermijd een scherpe, dunne draadlus: die kan verbuigen of stof beschadigen.
Een nieuw ritslipje aan de schuiver bevestigen
Leg het kledingstuk of de tas plat neer, zodat je goed bij de ritsschuiver kunt. Houd de schuiver vast in plaats van aan de ritsband te trekken. Dat voorkomt dat je de tanden scheef belast.
- Open het bevestigingspunt: bij een reparatielipje met haakje duw je het haakje voorzichtig door het oogje van de schuiver. Bij een sleutelring zoek je het begin van de ring op en draai je dit door de opening, net zoals je een sleutel aan een ring doet.
- Sluit of draai het lipje vast: klik een sluitbaar reparatielipje dicht. Draai een sleutelring helemaal door totdat hij goed in het midden van de opening hangt.
- Controleer de bewegingsruimte: het lipje moet vrij naar voren en achteren kunnen kantelen. Het mag niet klem tegen de stof, de kraag of een voering drukken.
- Test de rits zonder kracht: houd de twee ritsdelen bij elkaar en schuif rustig een klein stuk omhoog en omlaag. Gaat dat soepel, dan kun je de rits volledig gebruiken.
Bij sommige ritsschuivers is het oogje erg klein. Forceer een te dikke ring daar niet doorheen met een schroevendraaier of tang. Daarmee kun je de schuiver verbuigen, waarna de rits juist minder goed sluit. Kies liever een smaller reparatielipje of een dun maar degelijk koordje.
Een koordje is een bruikbare tijdelijke oplossing
Moet een jas, tas of slaapzak direct dicht kunnen en heb je nog geen nieuw lipje? Maak dan tijdelijk een kort lusje van stevig koord, een schoenveter of een smal stuk textiel. Haal het door het oogje en leg een dubbele knoop. Knip de uiteinden niet te kort af; een klein handvat is juist nodig om de schuiver vast te pakken.
Gebruik geen elastiekje als blijvende oplossing. Dat rekt uit en kan breken op het moment dat je de rits dicht wilt doen. Ook een paperclip is hooguit een noodoplossing voor kort gebruik: het metaal kan openbuigen en de uiteinden kunnen blijven haken aan kleding of voering.
Wanneer de rits ondanks een nieuw lipje niet dichtgaat
Een nieuw lipje helpt alleen bij het vasthouden en bewegen van de schuiver. Blijft de rits bij het sluiten openstaan, dan knijpt de schuiver de ritsdelen mogelijk niet meer stevig genoeg samen. Dat gebeurt bijvoorbeeld wanneer de schuiver versleten of verbogen is. Ook een ontbrekende tand, rafelige ritsband of vastgelopen voering kan de oorzaak zijn.
Controleer eerst of er draad, pluis of een stuk voering tussen de tanden zit. Verwijder dat voorzichtig met je vingers en beweeg de schuiver terug naar een plek waar de rits nog recht loopt. Trek niet hard aan een vastgelopen rits; vooral bij een kunststof rits kunnen tanden dan afbreken. Is de schuiver zichtbaar beschadigd of gaan de tanden niet meer netjes in elkaar, dan is vervanging van de schuiver of rits een duurzamere reparatie.
Het nieuwe lipje langer netjes houden
Trek een rits zo veel mogelijk aan het lipje recht omhoog of omlaag, zonder zijwaarts te rukken. Bij een jas helpt het om de onderkant van de rits met je andere hand bij elkaar te houden. Bij een volle tas is het verstandig eerst wat druk van de rits te halen voordat je hem sluit.
Sluit ritsen voor het wassen en keer kleding met kwetsbare ritsen eventueel binnenstebuiten. Zo blijft het lipje minder snel haken achter ander wasgoed. Kijk na het wassen of het nieuwe lipje nog goed vastzit, vooral wanneer je een sleutelring of een lusje van koord gebruikt.
