Droge ogen door schermwerk kun je vaak beperken door vaker te pauzeren, bewust te knipperen en je scherm prettig neer te zetten. Bij geconcentreerd kijken knipper je meestal minder vaak en minder volledig. Daardoor verdampt het traanlaagje sneller, wat een droog, branderig of zanderig gevoel kan geven. Ook vermoeide ogen, wazig zien aan het einde van de dag of hoofdpijn kunnen samenhangen met lang onafgebroken beeldschermwerk.
Controleer eerst je werkplek en klachten
Kijk eerst of je klachten vooral tijdens of na schermwerk ontstaan en of ze verminderen wanneer je pauze neemt. Let ook op omstandigheden die droge ogen kunnen verergeren, zoals airconditioning, verwarming, een ventilator die op je gezicht blaast, rook of contactlenzen.
- Zet het scherm ongeveer op armlengte afstand. Vergroot liever tekst en beeld dan dat je naar voren gaat hangen of turen.
- Plaats de bovenkant van het scherm ongeveer op ooghoogte of iets daaronder. Als je iets omlaag kijkt, staan je oogleden iets meer gesloten en kan minder vocht verdampen.
- Voorkom reflecties, tegenlicht en een heel fel scherm in een donkere kamer. Zorg dat de helderheid prettig aansluit bij de ruimte.
- Gebruik je lenzen? Controleer of je ze volgens het advies draagt en verzorgt. Neem ze uit als ze oncomfortabel worden, tenzij een deskundige anders heeft geadviseerd.
Je hebt meestal geen speciale hulpmiddelen nodig. Een goed ingestelde stoel, een scherm op de juiste hoogte en een eenvoudige pauzeherinnering zijn vaak al nuttig.
Stappenplan: droge ogen door schermwerk beperken
- Neem korte kijkpauzes: kijk ongeveer elke twintig minuten bewust twintig seconden naar iets in de verte, bijvoorbeeld uit een raam of naar een punt aan de andere kant van de kamer. Je ogen hoeven dan minder lang scherp te stellen op korte afstand.
- Knipper bewust en volledig: sluit je ogen tijdens zo’n pauze een paar keer rustig helemaal en open ze weer. Bij lezen, typen en videobellen knipperen veel mensen onbewust minder, terwijl volledig knipperen helpt om het oogoppervlak gelijkmatig te bevochtigen.
- Zet je scherm lager en verder weg: plaats het scherm op ongeveer armlengte en zorg dat je blik licht omlaag gericht is. Maak letters groter als je merkt dat je vooroverbuigt, je ogen samenknijpt of erg dicht bij het scherm komt.
- Stem licht en scherm op elkaar af: draai het scherm zo dat er geen raam of lamp in spiegelt. Verlaag een te felle helderheid of verhoog deze juist wanneer het scherm veel donkerder is dan de omgeving. Kies een instelling waarbij je ontspannen kunt lezen zonder te turen.
- Bescherm je ogen tegen droge lucht: richt een ventilator, verwarming of aircostraal niet op je gezicht. Ga zo mogelijk iets uit de tocht zitten en ventileer de ruimte op een manier die geen voortdurende luchtstroom langs je ogen geeft.
- Wissel kijkafstanden af: sta geregeld op om iets te pakken, een kort gesprek te voeren of papierwerk te doen. Niet alleen je ogen, maar ook je houding krijgt zo een afwisseling van dichtbij en veraf kijken.
- Plan een rustige afsluiting: merk je dat je ogen aan het einde van de werkdag droog of moe zijn, beperk dan waar mogelijk extra schermtijd direct daarna. Gun je ogen een periode zonder geconcentreerd dichtbij kijken.
Handige gewoonten tijdens een schermdag
Een pauze werkt het best als je hem vóór bent: wacht dus niet tot je ogen al prikken of je zicht tijdelijk wazig wordt. Een discreet alarm, een agenda-herinnering of pauzes koppelen aan een afgeronde taak kan helpen om ze niet te vergeten.
Maak tekst leesbaar. Een klein lettertype nodigt uit tot turen, ook wanneer je scherm technisch gezien op de juiste afstand staat. Vergroot daarom de weergave in je browser, document of app. Houd daarnaast je scherm schoon; vegen en stof kunnen contrast en leescomfort verminderen.
Probeer niet te werken in bijna volledige duisternis met alleen een helder scherm als lichtbron. Dat kan het contrast onaangenaam groot maken. Zacht, gelijkmatig licht in de kamer is meestal prettiger dan een felle lamp die rechtstreeks op je scherm of in je ogen schijnt.
Veelgemaakte fouten
- Alleen een blauwlichtstand inschakelen: een warmere schermkleur kan sommige mensen prettiger vinden in de avond, maar vervangt pauzes, knipperen en een goede schermpositie niet.
- Pauze nemen terwijl je op je telefoon kijkt: voor je ogen blijft dit dichtbij kijken. Kies liever echt afstand kijken, even lopen of kort je ogen sluiten.
- Doorgaan met turen: vergroot de tekst of verbeter het licht zodra je merkt dat je moet knijpen met je ogen. Turen vergroot de inspanning vaak onnodig.
- Een ventilator recht op het gezicht zetten: koele lucht kan prettig voelen, maar een constante luchtstroom kan droge ogen juist verergeren.
- Klachten uitsluitend aan het scherm toeschrijven: droge of vermoeide ogen kunnen ook andere oorzaken hebben. Zeker bij aanhoudende klachten is het verstandig om dit te laten beoordelen.
Wanneer stop je en schakel je hulp in?
Neem contact op met een huisarts, opticien of oogarts als klachten ondanks aanpassingen blijven terugkomen of toenemen. Doe dat ook bij pijn, duidelijke roodheid, lichtschuwheid, pus of andere afscheiding, een plotselinge verandering van het zicht, dubbelzien, een vlek of flitsen in beeld, of na oogletsel. Bij plotseling ernstig verlies van zicht of hevige oogpijn is snelle medische beoordeling belangrijk.
Heb je al een oogaandoening, gebruik je oogmedicatie of draag je lenzen en krijg je regelmatig klachten? Vraag dan gericht advies aan de behandelaar of contactlensspecialist in plaats van zelf met middelen te experimenteren.
Veelgestelde vragen
Helpt de 20-20-20-regel bij droge ogen?
Ja, deze regel kan een bruikbare herinnering zijn: kijk ongeveer elke twintig minuten twintig seconden in de verte. Daarmee onderbreek je het voortdurende dichtbij scherpstellen. Knipper tijdens die pauze ook een paar keer bewust volledig, omdat dit juist bij droge ogen door schermwerk belangrijk is.
Wat is de beste hoogte voor een beeldscherm bij droge ogen?
Voor veel mensen is een scherm met de bovenrand op ooghoogte of iets lager prettig. Je kijkt dan licht omlaag, waardoor je ogen doorgaans iets minder wijd open staan. Zet het scherm niet zo laag dat je nek oncomfortabel voorover buigt.
Waarom worden mijn ogen droog tijdens videobellen?
Tijdens videobellen kijk je vaak lang geconcentreerd naar gezichten en tekst op korte afstand. Daardoor knipper je minder en neem je minder vanzelfsprekende pauzes. Plan daarom ook bij online overleggen korte kijkmomenten weg van het scherm, bijvoorbeeld wanneer je alleen luistert.
Zijn oogdruppels altijd nodig bij droge ogen door schermwerk?
Niet altijd. Begin met pauzes, bewust knipperen, een goede schermpositie en minder tocht. Als klachten blijven bestaan of je vaak druppels wilt gebruiken, vraag dan advies aan een opticien, huisarts of oogarts. Zo kan worden bekeken wat bij jouw ogen en eventuele lenzen past.
Waarom heb ik vooral aan het einde van de werkdag last?
De belasting stapelt zich vaak op door urenlang lezen, typen en kijken op korte afstand. Minder knipperen, droge lucht, fel licht en te weinig pauzes kunnen daarbij samenkomen. Regelmatige korte onderbrekingen verspreid over de dag zijn daarom vaak nuttiger dan één lange pauze aan het eind.
Foto: https://kaboompics.com/ via Pexels.
